Caydırıcı Mühendisliğin; Sosyo-Kapitalist Doğurguları!

Temmuz 5, 2026 PUSULA 68 Görüntüleme 0 Comments

Dr. Öğr. Üyesi Mustafa Karaağaçlı

T.C. G.Ü. Gazi Eğitim Fakültesi Öğr. Üyesi

1.Caydırıcı Mühendislik, Yeni Özneli Liberal Türetimdir

“Caydırıcı mühendislik,” klasik inşaat, elektrik, makine, bilgisayar, endüstri, kimya, fizik .. gibi mühendislik bilgi kollarının dışında; yeni özneli liberalizmin türettiği bir alandır.

Caydırıcı mühendisliğin”, savunma sanayiinde karşı devlet güçlerinin saldırı kapasitelerini kırmak veya onları bu eylemlerden vazgeçirmek için geliştirildiği öne sürülüyor(!).

Gezegende; caydırıcı mühendislik; güç teknolojilerini, fiziki silahları, hava araçlarını, dronları ve alt yapılarını ifade ederken; Türkiye Savunma Coğrafyası’nda ise “yerli-milli özneli” sistemleri, roketleri, hava savunma ağlarını ve yapay zekalı askeri teknolojileri içeriyor.

Gezegende, açlık, sosyal eşitsizlikler, hakça gelir paylaşımsızlığı, özgürlüklere kısıtlar ve insan hakları krizleri” varken; caydırıcı mühendislik; savunma, elektronik ve fiziksel caydırıcılık, sınır güvenliği, bölgesel çatışmalarda askeri üstünlük kurma gerekçeleriyle ortaya konuluyor.

Yapılan gerekçeler sosyal, ekonomik ve kültürel kalkınmaya topyekün temel ve tümel bir katkı sağlamazken; askeri-savunma kalemli harcamaları da artırıyor.

2.Caydırıcı Mühendisliğe, “Ne Var Bunda?” Odaklı Kilit Sorular

Caydırıcı mühendislik özneli gerekçeleri ikna olma noktasında anlamak ve “Devletin ve Ulus’un güvenliği önceliklidir!” açıklamasını yerinde görmek için; şu kilit sorulara somut yanıtlar verilmesi gerekiyor:

1. “Bedava güvenlik olmaz!” diyen zamanın ruhundaki kapitalist “finansman odaklı” NATO bakışıyla anılan kalemlerdeki ulusal harcamaların bir ilgisi var mı?

2. Neden “Yurtta Barış, Dünya’da Barış” ilkesi memlekete ve gezegene egemen kılınamıyor?

3. Karar alıcıların caydırıcı mühendislik konularındaki kararları ne kadar kusursuzdur?

4. Caydırıcı mühendislik konularındaki “maliyet-yarar” tabloları ne kadar gerçekçidir?

5. Devletlerin birbirlerinin askeri kapasitesini tehdit olarak algılayarak daha fazla silahlanmasının önüne gezegenin barışı” namına nasıl vazgeçilecek?

6. Caydırıcılık mühendisliğine ayrılan bütçelerin; toplumun temel ihtiyaçları olan eğitim, sağlık, barınma, beslenme ve ulaşım gibi sosyal devlet olabilme kalemlerinden alması “sosyal eşitsizlikleri” nasıl derinleştirecek?

3.Caydırıcı Mühendisliğin Sosyolojik İnsan Dışı Sonuçları

· Caydırıcı mühendisliğin sosyo-kültürel, sosyo-ekonomik sosyo-psikolojik sonuçlarından gözlenenler şunlardır:

· “Sürekli bir tehdit, cezalandırma ve savaşlara maruz kalma” baskısıyla yaşamak, toplumlarda şiddeti ve otoriterleşmeyi normalleştirir. İnsan hakları ve demokratik süreçler, “güvenlik” söylemi kullanılarak zedelenir.

· Sosyal eşitsizlikler, emekçilerin ve geniş halk kitlelerinin aleyhine derinleşir.

· Yöneten reel politikacıların bilgi, beceri, tutumları, duyguları, ideolojileri, psikolojik sınırları ve kültürel kodları “askeri” bağlamlı olur. Çok yönlülük zedelenir.

· Karşı devleti, askeri varlıklarla caydırmak için yapılan girişimler “güvenlik ikilemi” oluşturur.

Yargı ve Vargıda; “İnsan Dışılıklara Ret!”

Caydırıcı mühendisliğin bir kolu olan “yapay zekalı-insansız askeri-tekno araçlarla”, insanlar rasyonel birer makine olarak görülüyor. Nitekim zekanın yapayıyla yapılanlardan, sosyolojik pişmanlıklar her geçen gün artıyor. Yapay zekanın sahte, hayali, ikonik ve yanıltıcı yönlendirmelerinden olumsuz etkilenmeler artık ulusal kanallarda ana haber ve bilimsel çalışmalarda makale konularından olmaktadır.

Caydırıcı mühendislikle, nükleer silahlarla; kitlesel sivil kıyımı tehdidi arttığından; masum sivil nüfusun kitle imha silahlarıyla rehin alınmasını ahlaki ve insani dışılıkları artırır.

“İnsani dışı olan” her olgu, olay ve girişimse “insanın ontolojisine, sosyal eşitliğine, özerk yaşamına ve kendini özgür ifadesine aykırıdır.

Bunu önlemenin temel yolu ise: GMK Atatürk ve Arkadaşlarının 103 yıl önce emperyalizme ve Mandacı Kapitalizme karşı tasarlayıp, planlayarak, kurdukları ve yaşama yansıttıkları Cumhuriyetçi Demokrasi’nin en temel ilkelerinden olan; ”yurtta barış, dünya’da barış ilkeli halk-insan egemenliğidir” (Atatürk, 2018).

Kaynaklar

Atatürk, GMK. (2018). Gençler İçin Fotoğraflarla Nutuk. İstanbul: İş Bankası Kültür Yayınları. Çankaya Belediyesi’nin Armağanı. XXVII. Baskı. ISBN No: 978-9944-88-834-9.

Karaağaçlı, M. (2021). Eğitimin Sosyolojisi. İkinci Yazım İkinci Basım. Ankara: Kitapçı Basımevi Yayıncılık Dağıtım Tasarım San Tic. Ltd. Şti. ISBN No:978-605-62357-9-5. Bandrol Seri Aralıkları: THG-PRH 620851-620870.

Etiksel Gerekçe ve İlke

Burada yer verilen görüşlerde herhangi bir intihal ve manipülasyon yapılmadığından, yapılan alıntılarda kaynak gösterilmesi etiksel olarak uygun olacaktır.

İletişim ve Erişimi

Dr. Öğr. Üyesi Mustafa KARAAĞAÇLI

T.C.Gazi Üniversitesi Gazi Eğitim Fakültesi, EBB Öğretim Üyesi

e-posta-1: mkara@gazi.edu.tr

e-posta-2: mustafakaraagacli80@gmail.com

Web-1 : w3.gazi.edu.tr/~mkara

Web-2 :https://avesis.gazi.edu.tr/mkara

ORCID :https://orcid.org/0000-0003-3488-1021

Süren Yayın Ortamları ve Portalları

Futbol-spor-yorum :www.yurtspor.com.yazarlar

Eğitim,sosyoloji ve güncel:www.mektepligazete.com.köşeyazıları

Bilim-araştırma :www.mektepligazete.tebeşirbülten.com