“Halk Yerine”;Kendinden Bahsettiren İktidar!

Temmuz 3, 2026 PUSULA 59 Görüntüleme 0 Comments

Dr. Öğr. Üyesi Mustafa Karaağaçlı

T.C. G.Ü. Gazi Eğitim Fakültesi Öğr. Üyesi

1.İktidar Ansiklopedisi

İktidar, bir kişi veya grubun, başkalarının davranışlarını ve tercihlerini kendi istekleri doğrultusunda etkileyebilme, yönlendirebilme ya da denetleyebilme gücüdür.

Siyasetten başlayıp sosyal ilişkilere kadar yaşamsal her alanda hükmedici işlevli bir yapıdır.

Bu makaleye özne olan İktidar ise “devlet yapısına hükmetme ve elinde bulundurmadır.”

Çünkü iktidar;

· Yönetsel otoritedir.

· Siyaseten toplum üzerinde kanunlarla gücünü göstermedir.

2.İktidarın Güçleri

Bir iktidar; (1)Siyasi, (2)Ekonomik, (3)Kültürel ve (4)Fiziki güçlerle toplumu yönetir.

Nasıl mı?

Şöyle;

2.1.Siyasi iktidar: siyaseten iktidar; “yasama, yürütme ve yargı” güçler ayrılığını teorizede kabullenendir. Sahada ise buna uydukça büyüyen; “hak, hukuk ve adalet dağıtandır.” Yine bu üç güç ayrılık araçlarını halktan yana kullandıkça “sosyal olan yapıda eşitlikçi reel politik becerilerine sahip örgütsel yapıdır.

2.2.Ekonomik iktidar: Üretimde ve dağıtımda sermayeyi ve üretim araçlarını kontrol etme gücüdür. “Emek yanlısı olmama” olarak beliren kapitalist sermaye gücü siyasal iktidarların “yancısı ve rant eldecisidir.”

2.3.Kültürel iktidar: Bilgi, teknoloji, iletişim araçları kullanarak sosyolojik deseni ve değerleri manipülasyonla şekillendirme gücüdür.

2.4.Fiziksel iktidar: Güvenlik ve kolluk kuvvetleri aracılığıyla her türden yönetme ve yaptırma gücüne sahip olmadır.

İster, “siyasal ve ekonomik”, ister “kültürel ve fiziki” iktidar sahipliği olsun; öznenin “halk” olmadığı yönetimlerde iktidar kendinden bahsettirendir.

Çünkü; halkın kederlerinin ilgi görmediği yer, durum ve zamanlarda, iktidarın uygulamaları konuşulur.

3.Klasik ve Yenilikçi İktidarlar

Klasik gelenekçi iktidarlar; temelde baskı, zorlama ve egemenlik yanlısıdırlar.

Yenilikçi denilebilecek; Michel Foucault formasyonlu iktidarlar ise “tepeden inmeci her tür uygulamayı eleştirerek, bireysel ve toplumsal ilişiklerde bağlama göre yani yere, duruma ve zaman göre yeniden üretilen yönetsel işler olarak görür.

İktidarlarında;

· Savaşlardan beslenenler,

· Irksal katliamlar yapanlar,

· Silahlanmaya geberenler,

· Caydırıcı mühendislikle böbürlenenler,

· 50 metrekarelik alana bina dikme kafalılar,

· Siyasi müdahalelerle yerel yönetimlere hükmedenler,

· Muhalefet istemeyenler,

· Yapay enflasyonla emekçilerin ve emeklilerin maaşlarını kısanlar,

· Hayat pahalılığını yancı ve utangaç medyalarda konuşamayanlar,

· Adalet sistemine ve kurumlara duyulan güven eksikliğini gideremeyenler,

· Eğitim, iş ve görev liyakatını önemsemeyenler,

· Vergi ve gelir dağılımındaki dengesizlikleri gideremeyenler,

· İşsizliği önleyemeyenler,

· Kentleşme problemlerini ranta dayayanlar,

· İklim krizine köklü çözümler bulamayanlar,

· Çevre sorunlarını gündeme almayanlar,

· Sokak güvenliğini sağlayamayanlar ve

· Kültürel ve sportif devrimleri yapmayanlar…

Doğaldır ki; halk özneli siyasi, politik tercihler ve uygulamalar yerine; kendinden bahsettiriyordur.

Oysa, iktidarlar; teorizede “halkı temsil ettiğinden; sahada da halk özneli icraatlarıyla söz ettirmelidir.

Özlenen, halkçı, çoklu, çoğunlukçu, katılımcı, demokratik, laik, cumhuriyetçi, ulusalcı ve kamucu” egemen iktidarlardan beklenen de “halkı egemen yapan Atatürk ve Arkadaşlarının Cumhuriyetçi Demokrasi” iklimli yönetim marifeti göstermeleridir.

Etiksel Gerekçe ve İlke

Burada yer verilen görüşlerde herhangi bir intihal ve manipülasyon yapılmadığından, yapılan alıntılarda kaynak gösterilmesi etiksel olarak uygun olacaktır.

İletişim ve Erişimi

Dr. Öğr. Üyesi Mustafa KARAAĞAÇLI

T.C.Gazi Üniversitesi Gazi Eğitim Fakültesi, EBB Öğretim Üyesi

e-posta-1: mkara@gazi.edu.tr

e-posta-2: mustafakaraagacli80@gmail.com

Web-1 : w3.gazi.edu.tr/~mkara

Web-2 :https://avesis.gazi.edu.tr/mkara

ORCID :https://orcid.org/0000-0003-3488-1021

Süren Yayın Ortamları ve Portalları

Futbol-spor-yorum :www.yurtspor.com.yazarlar

Eğitim,sosyoloji ve güncel:www.mektepligazete.com.köşeyazıları

Bilim-araştırma :www.mektepligazete.tebeşirbülten.com