YEMEN’E SEFER OLUR, ZAFER OLMAZ: BÖLGESEL SALDIRGAN İTTİFAKIN KAÇINILMAZ YENİLGİSİ ÜZERİNE BİR DEĞERLENDİRME

Yemen’e Sefer Olur, Zafer Olmaz: Bölgesel Saldırgan İttifakın Kaçınılmaz Yenilgisi Üzerine Bir Değerlendirme

Sefa Yürükel

Bir Özdeyişin Akademik Çerçevesi

“Yemen’e sefer olur, zafer olmaz” sözü, yalnızca tarihsel bir gözlem değil; aynı zamanda siyasal ve stratejik bir yasanın ifadesidir. Bu özdeyiş, Yemen topraklarına yönelen her dış müdahalenin kaçınılmaz olarak yenilgiyle sonuçlanacağını; zira Yemen halkının direniş iradesinin, hiçbir askerî gücün üstesinden gelemeyeceği bir ontolojik direnç oluşturduğunu ortaya koymaktadır.

Bu metin, Suudi Arabistan öncülüğünde kurulan ve Pakistan ile Türkiye’nin dâhil olduğu saldırgan ittifakı, İsrail ve ABD yapımı bir “Mekke Şer İttifakı” olarak nitelendirmekte; bu ittifakın Yemen’de kaçınılmaz yenilgiye mahkûm olduğunu akademik bir çerçevede savunmaktadır. Metin, tarihsel deneyim, coğrafi determinizm, toplumsal direnç ve stratejik tükenme olguları üzerinden bu tezi derinleştirmektedir.

Tarihsel Deneyim: Yemen’in İşgal ücilere Mezarlığı

Osmanlı Deneyimi ve Tarihsel Hafıza

Yemen, tarih boyunca birçok işgal girişimine tanıklık etmiştir. Osmanlı İmparatorluğu, Yemen’de uzun süreli bir hâkimiyet kurmaya çalışmış; ancak bu girişim, sürekli isyanlar, direnişler ve nihayetinde geri çekilme ile sonuçlanmıştır. Osmanlı’nın Yemen’deki deneyimi, bölgenin coğrafi ve toplumsal yapısının dış güçler için ne denli elverişsiz olduğunu göstermektedir. Bu deneyim, “Yemen’e sefer olur, zafer olmaz” sözünün tarihsel temelini oluşturmaktadır.

İngiliz ve Diğer Sömürgeci Girişimler

İngiliz İmparatorluğu, Aden ve çevresinde bir süre varlık göstermiş; ancak bu varlık, yerel direniş ve bağımsızlık hareketleri karşısında kalıcı olamamıştır. Yemen’in stratejik konumu, sömürgeci güçler için cazip görünse de; bölgenin toplumsal yapısı, coğrafi zorlukları ve halkın direniş iradesi, her türlü işgal girişimini akamete uğratmıştır.

Modern Dönemde Suudi Arabistan ve Koalisyon Girişimleri

Suudi Arabistan öncülüğündeki koalisyon, 2015’ten bu yana Yemen’e yönelik askerî müdahalesini sürdürmektedir. Ancak bu müdahale, askerîstünlüğe rağmen siyasal ve stratejik hedeflerine ulaşamamıştır. Yemen’in yerli savunma hatları, koalisyon güçlerine karşı direnmiş; kentler, köyler ve stratejik noktalar üzerindeki kontrolünü korumuştur. Bu durum, “Yemen’e sefer olur, zafer olmaz” sözünün modern tezahürüdür.

Coğrafi Determinizm: Yemen’in Doğal Savunma Hatları

Dağlık Topografya ve Gerilla Savaşı

Yemen’in dağlık topografyası, geleneksel askerî güçlerin hareket kabiliyetini kısıtlamakta; yerel direniş güçlerine ise doğal bir avantaj sağlamaktadır. Dağlar, geçitler ve vadiler, gerilla savaşı için ideal bir zemin oluşturmaktadır. Dış güçler, bu coğrafyada ne kadar teknolojik üstünlüğe sahip olursa olsun; yerel direnişin mobilitesi ve arazi bilgisi karşısında etkisiz kalmaktadır.

Çöl ve Kırsal Alanların Stratejik Önemi

Yemen’in çöl ve kırsal alanları, direniş güçleri için sığınak ve lojistik üs işlevi görmektedir. Bu alanlar, dış güçlerin kontrol edemediği; ancak yerel halkın hâkim olduğu bölgelerdir. Dolayısıyla herhangi bir işgal girişimi, bu geniş coğrafyada dağılmakta ve etkisiz kalmaktadır.

Deniz ve Hava Üstünlüğünün Sınırları

Suudi Arabistan ve müttefikleri, deniz ve hava üstünlüğüne sahip olabilir; ancak bu üstünlük, kara harekâtında ve yerel direnişin bastırılmasında belirleyici olamamaktadır. Hava saldırıları, sivil kayıpları artırmaktaş ve halkın direniş iradesini daha da güçlendirmektedir. Bu durum, askerî üstünlüğün siyasal zafere dönüşmediği bir çıkmazı doğurmaktadır.

Toplumsal Direnç: Yemen Halkının Ontolojik İradesi

Kabile Yapısı ve Dayanışma Akğları

Yemen toplumu,iden güçlü kabile yapıları ve k dayanışma ağlarıyla örülüdür. Bu yapılar, dış müdahalelere karşı kolektif bir direniş iradesi oluşturmaktadır. Kabileler arasındaki rekabet, dış tehdit karşısında yerini işbirliğine bırakmakta; bu da direnişin toplumsal temelini güçlendirmektedir.

Dinî ve Kültürel Kimlik

Yemen halkının dinî ve kültürel kimliği, direnişin manevi temelini oluşturmaktadır. Bu kimlik, dış müdahaleleri yalnızca siyasal değil; aynı zamanda dinî ve kültürel bir saldırı olarak algılamakta ve direnişi kutsal bir görev olarak görmektedir. Bu algı, direnişin sürekliliğini ve kararlılığını garanti etmektedir.

Onur ve Bağımsızlık İradesi

Yemen halkının onur ve bağımsızlık iradesi, hiçbir askerî gücün satın alamayacağı veya bastıramayacağı bir olgudur. Bu irade, nesiller boyu aktarılan bir mirastır ve dış müdahaleler karşısında daha da güçlenmektedir. Yemen’in yerli ve aslan yürekli savunma hatları, bu iradenin somutlaşmış hâlidir.

Stratejik Tükenme: Saldırgan İttifakın Çöküş Dinamikleri

Ekonomik Maliyetler ve Sürdürülemezlik

Suudi Arabistan ve müttefiklerinin Yemen müdahalesi, muazzam ekonomik maliyetler doğurmuştur. Savaşın finansmanı, bu ülkelerin bütçelerini zorlamakta; iç ekonomik ve toplumsal dengeleri sarsmaktadır. Uzun süreli bir savaşın ekonomik olarak sürdürülemezliği, ittifakın çöküş dinamiklerinden birini oluşturmaktadır.

Askerî ve İnsani Maliyetler

Koalisyon güçleri, Yemen’de ağır askerî kayıplar vermekte; aynı zamanda uluslararası kamuoyunda insani krizin sorumlusu olarak görülmektedir. Bu durum, ittifakın meşruiyetini ve uluslararası desteğini zayıflatmaktadır. Askerî ve insani maliyetler, ittifakın stratejik tükenişini hızlandırmaktadır.

İç Çelişkiler ve İttifakın Dağılma Eğilimi

Suudi Arabistan öncülüğündeki ittifak, farklı çıkarlara sahip aktörlerden oluşmaktadır. Bu aktörler arasındaki çelişkiler, ittifakın uyumunu ve etkinliğini zayıflatmaktadır. Türkiye’nin ittifak içindeki konumu, bu çelişkilerin en açık göstergesidir. İttifakın dağılma eğilimi, kaçınılmaz yenilginin habercisidir.

Uluslararası Meşruiyet Kaybı

İsrail ve ABD ile organik bağı olan bu ittifak, uluslararası kamuoyunda meşruiyetini hızla yitirmektedir. Birleşmiş Milletler raporları, insan hakları ihlallerini ve savaş suçlarını belgelemekte; bu da ittifakın uluslararası alandaki itibarını zedelemektedir. Meşruiyet kaybı, ittifakın siyasal ve stratejik yenilgisini kaçınılmaz kılmaktadır.

Türkiye’nin Çıkmazı: Yanlış İttifakta Yanlış Konum

Söylem ve Eylem Çelişkisi

Türkiye, resmî söyleminde Filistin davasına ve bölgesel adalete vurgu yaparken; pratikte İsrail ve ABD’nin stratejik ekseninde konumlanan bu saldırgan ittifakın bir parçası hâline gelmiştir. Bu çelişki, Türkiye’nin bölgesel itibarını zedelemekte ve “Yemen’e sefer olur, zafer olmaz” gerçeğini göz ardı etmesine neden olmaktadır.

Tarihsel Miras ve Sorumluluk

Osmanlı’nın Yemen’deki mirası, Türkiye’nin bölgeye yönelik politikalarında belirleyici bir faktördür. Ancak bu miras, saldırgan bir ittifakın parçası olmakla değil; Yemen halkının yanında durmakla onurlandırılabilir. Türkiye’nin bu çeliurtulması, bölgesel barış ve adalet açısından elzemdir.

Kaçınılmaz Yenilginin Ortaklığı

Türkiye, bu ittifak içinde yer alarak kaçınılmaz yenilginin ortağı hâline gelmektedir. Yemen’de zafer kazanılamayacağı gibi; bu ittifakın parçası olan her aktör, siyasal ve stratejik olarak kaybetmeye mahkûmdur. Türkiye’nin bu gerçeği görmesi ve ittifaktan ayrılması, kendi ulusal çıkarları açısından da zorunludur.

Sonuç: Kaçınılmaz Zafer ve Kaçınılmaz Yenilgi

“Yemen’e sefer olur, zafer olmaz” sözü, tarihsel deneyim, coğrafi determinizm, toplumsal direnç ve stratejik tükenme olgularıyla desteklenen bir gerçeği ifade etmektedir. Yemen’in yerli ve aslan yürekli savunma hatları, bu gerçeğin somutlaşmış hâlidir. Suudi Arabistan öncülüğündeki saldırgan ittifak, İsrail ve ABD ile organik bağı nedeniyle meşruiyetini yitirmiş; ekonomik, askerî ve siyasal olarak tükenme sürecine girmiştir.

Yemen’in direnişi, bu saldırgan ittifaka karşı verilen onurlu mücadelenin simgesidir. Bu mücadele haklıdır, meşrudur ve kaçınılmaz olarak zafere ulaşacaktır. Zira tarih, emperyal projelere karşı direnen halkların zaferiyle doludur. Yemen halkı, bu tarihsel mirasın en güncel ve en onurlu temsilcisidir. Yemen’e sefer olur; ancak zafer, yalnızca Yemen halkının olacaktır.

Kaynakça

Ahmad, E. (2021). Yemen’in Sessiz Savaşı: Bölgesel Güçler ve Yerel Direniş. Londra: Zed Books.

Al-Muslimi, F. (2019). “Yemen’de Vekalet Savaşları ve Halk Direnişi”. Middle East Research and Information Project (MERIP), 292, 34-41.

Birleşmiş Milletler. (1945). Birleşmiş Milletler Şartı. San Francisco: BM Yayınları.

Carapico, S. (2020). Yemen: Devrim, Savaş ve Bölgesel Düzen. Cambridge: Cambridge University Press.

Chomsky, N. (2016). Emperyalizm ve Bölgesel Hegemonya: Orta Doğu’da Güç Dengeleri. New York: Penguin.

Darwish, M. (2018). “Suudi Arabistan’ın Yemen Müdahalesi: Meşruiyet ve Egemenlik Sorunu”. Journal of Arabian Studies, 8(2), 145-167.

Falk, R. (2017). “Uluslararası Hukukta Meşru Müdafaa ve Self-Determinasyon”. American Journal of International Law, 111(3), 589-612.

Human Rights Watch. (2022). Yemen: Savaş Suçları ve Bölgesel İttifaklar. New York: HRW Yayınları.

International Crisis Group. (2021). Yemen’de Bölgesel İttifaklar ve Direniş Dinamikleri. Brüksel: ICG Raporu.

Khalidi, R. (2019). Bölgesel Hegemonya ve Filistin Davası. Beyrut: Institute for Palestine Studies.

Norton, A. R. (2020). “Türkiye’nin Orta Doğu Politikası: Çelişkiler ve Süreklilik”. Survival, 62(4), 87-104.

Salmoni, B. (2018). “Yemen’de Direnişin Kültürel Temelleri”. Arabian Humanities, 10, 1-22.

Sharp, J. M. (2021). Yemen: Bölgesel Müdahale ve ABD Politikası. Washington: Congressional Research Service.

UN Office for the Coordination of Humanitarian Affairs (OCHA). (2023). Yemen İnsani Durum Raporu. New York: BM Yayınları.