Reel Politik Karartıcılığın Lekeleri!
Dr. Öğr. Üyesi Mustafa Karaağaçlı
1.Karartıcılık Lekesi
Gerçeklere ve bilgiye ulaşmada karartıcılık bir engel olup, farklı felsefi, psikolojik, sosyolojik ve manevi değişkenlerden kaynaklanır.
Karartıcılık hevesinde olanların;
1. Bilgi Kirliliğini,
2. Manipülasyon düşkünlüğünü,
3. Cehaleti,
4. Bireysel farkındalık zayıflığını ve
5. Entelektüel kibirleri çok ve yaygın kullandığı sosyolojik gözlem bulgularındandır.
Çünkü; karartıcılık halinde olanların “gerçekleri gizlemede” üstlerine yoktur.
Bu üstüne olma-ma (!) hali; (1)Takıyye, (2)Takke, ve (3)Siyasi maneviyat satımı pazarlamalarına dayanır.
Karartıclık; dogmalardan, öznel algılardan, öznel heveslerden ve bilişsel yanılgılardan yararlanır.
3.Üç Öznede “Karartıcılık Lekesi” ve “Açıklık iklimi”
Açıklık, her bilgi kolunda, siyasada ve reel politikte yaşamsal önem ve değerdedir.
Eğitim ve öğretide açıklık; kavramların (1)Net olarak tanımlanmasını ve (2)Çok duyuya dönük iletilerin sunulmasını içerir (Karaağaçlı, 2025:23-24).
Yönetimde açıklık ise; yapılan uygulamaların yurttaş bireylere, haber kaynaklarına ve konuyla ilgili sektörlere yapılan uygulamalarının açık olarak duyurulmasıdır.
Açıklık ilkesine her kurumsal ölçekte gereksinim vardır. Bir kamu kurumunun önce kendi iç yapısında başlayarak kendine özgü her iş ve işlemde açık uygulamalar yapmasıdır.
(1)Sigmund Freud bilinçaltının örtme işlevi nedeniyle açıklık ve şeffaflığa metodik kuşkuyla yaklaşırken; (2)Friedrich Nietzsche Ahlakın Soy Kütüğünde “gerçekler ve yalanlar” Üzerinden eleştiriler getirir. (3)Emre Kongar, ise karartıcılığın, bütçe, enflasyon, seçmen sayıları ve oy sayımlarının tartışılırlığı üzerinde durur (Freud,2022; Nietzsche,2015 ve Kongar,2025).
4.Karatmacılığın Doğurguları
Karartmacılık gezegende ve ulusal ölçekte merkezi iktidarların sıkça başvurdukları bir seçilmiş reel politik tercih lekesidir.
Karartıcılıkla beliren zedeli olgusal sonuçlardan seçilmiş bazıları şunlardır:
· Karartıcılık Cumhuriyet ve Demokrasi olgularını temelinden sarsar.
| · Halkın yönetime ve devlete yabancılaşmasını tetikler. · Çünkü; karartıcılık uygulamalarıyla halkın bilmesi gereken sosyal, kültürel, ekonomik, eğitsel alanlardaki bilgiler halktan gizlenir. · Karartıcılığın en yaygın sığınması ve savunusu halkın bilmesi gerekenler, “süreç sır” nitelemesiyle ötelenir. · Ötelenen ve örtülen durumlar ise karartıcılıkla kamu oyunun gündeminden uzaklaştırılmış olur. · Karartıcılık, bir olayın sürekliliğine de ket vurarak, izlenip sonuçlanması gereken dolayısıyla “ceza gerektiren haller” cezasızlığa evrilmiş olur. · Karartıcılıkla, Cumhuriyetçi Demokrasinin “halk için halktan yanalık” ilkesi açıklık ve şeffaflıktan uzaklaşır. · Finansal yapıları denetime açık olmayan topluluklar, gruplar ve cemaatlar bırakın “demokratikliği” STK kısaltmalı ve güzellemeli Sivil Toplum Örgütü esamesini bile hak edemezler” · İnsan hakları ihlalleri artar. 5.Vargı ve Yargıda; “Karartıcılık” Karartıcılık; birey, tolum ve devlet değişkenlerini kökten zedeleyen seçilmiş reel politik davranışlar tümelidir. Karartıcılık yaparak; açıklık ve şeffaflıkla denetlenmeyen, bürokratik yapılar ve politik kurumlar halka rağmen halkı yönetmeye yeltenenlerdir. Çünkü; Açıklık ve şeffaflık, Cumhuriyetçi Demokrasi için yerel ve merkezi her iktidarın halkı bilgilendirmesinin anahtar ilkesidir. Çünkü; Cumhuriyetçi Demokrasi için, daha fazla açıklık ve şeffaflığa gereksinim vardır. 6.Karartıcılık Yerine; “Açıklık ve Şeffalık” Önerileri Açıklık ve şeffaflıkla, karartıcılığın önleneceği; karartıcılıkla ise, halktan uzak karar ve politikaların uygulanacağı, gizemli durumların yaygınlaşacağı, yanlış ve çarpık verilerin toplumsal yapıyı zedeleyeceği unutulmamalıdır. Açıklık ve şeffaflıkla, yerel yönetimlerin ve merkezi iktidar uygulamalarının, zaman içinde gösterdikleri değişme durumlarının somutlanacağı göz ardı edilmemelidir. Bu nedenle; 1. Güçlü bir Cumhuriyetçi Demokrasinin ancak; açıklık ve şeffaflıkla sağlanabileceği gerçeği her yönetsel bağlamda dikkate alınmalıdır. 2. Açıklık ve şeffaflıkla ; Cumhuriyet’in kurucu filozofu GMK Atatürk ve arkadaşlarının “halkçılık ilkesi” halk için uygulanmalıdır. 3. Açıklık ve şeffaflıkla, bireysel ve toplumsal ölçeklerde her türden veri (enflasyon, işsizlik, iç ve dış borçlanma, ulusal bütçe, deneti raporları, vergiler, gelirler, giderler, kârlar ve zararlar) halkla paylaşılmalıdır. 4. Açıklık ve şeffaflıkla, halkın yönetsel karar süreçlerine eşanlı, eşgörevli, eşgüdümlü katılması işlevsel hale getirilmelidir. 5. Toplumsal dayanışmayı örseleyen karartıcılığa sıfır tolerans gösterilmelidir. Kaynaklar Bernardi, Richard A.; LaCross, Catherine C. (2005). “Kurumsal Şeffaflık: Etik Kuralları Açıklamaları” . CPA Dergisi . New York Eyalet Sertifikalı Muhasebeciler Derneği (CPA). Brin D. (1999). The Transparent Society: Will Technology Force Us To Choose Between Privacy And Freedom? Paperback. June 1, 1999. BM-Birleşmiş Milletler. (1948). İnsan Hakları Evrensel Beyannamesi. “Universal Declaration Of Human Rights. Birleşmiş Milletler. 10 Aralık 1948. Ss. 71-77. Freud, S.(2022). Bilinçaltı. www.amazon.com.tr Karaağaçlı, M. (2025). Öğretisel İlkeler ve Yöntemler. Bizim Büro Basımevi Yayın ve Dağıtım Hizmetleri Sanayi ve Tic. Ltd. Şti. Matbaa Sertifika No:42488. ISBN–978-60580173-3-7. Bandrol Seri No Aralıkları: THG-YIH330036-330145. Kongar, E. (2025). Karartmacılık ve İthal Seçmen, İktidarı Kurtarır Mı?. https://www.kongar.org/aydinlanma/2023/3625_Karartmacilik.03.03.2025. Nietzsche, F. W. (2015) Ahlakın Soykütüğü Üstüne: Nietzsche – Bütün Yapıtları 9.Çeviri: Ahmet İnam. |

