Menfaat Grupları Değil;Demokratik Baskı Grupları” Olmalı!

Dr. Öğr. Üyesi Mustafa KARAAĞAÇLI

G.Ü. Gazi Eğitim Fakültesi, EBB Öğr. Üyesi.

1.Menfaat Grupları

Menfaat grupları, menfaat sahibi olarak ortak bir amacı, ekonomik çıkarı, sosyal hedefi veya ideolojiyi paylaşan  çıkargrubudur.

Menfaat grupları, fırsatları  kollayan,  oportünizmden beslenen bireylerin ve kurumların oluşturduğu  çıkarcı topluluktur.

2.Menfaat Grupları ve Oportünizm

Oportünizm, fırsatçılık anlamına gelir. Herhangi bir ahlaki, sosyal, ekonomik, felsefi  ve  siyasi ilkeye bağlı kalmaksızın, değişen koşullardan ve durumlardan yararlanarak kendi kişisel çıkarlarını en üst düzeye çıkarma halidir.

Bu halde  olanlar  oportünist olarak görülür.

Oportünistlerin başlıca davrannış kalıpları  şunlardır:

• Oportünistlerde  ilkesizlik  ilkedir: Oportünistler savunduğu değerlerden veya doğrulardan çıkarları doğrultusunda anında ve kolayca vazgeçebilir.

• Oportünistler kısa vadeli hareket ederler: Oportünistler gelecekteki sonuçları, genel ahlak ve etik kurallarını göz ardı ederek anlık çıkara bakarlar.

• Oportünistler Bukalemun uyumluluğu  gösterirler:  Oportünistlerin, bulunduğu ortama, duruma veya güce göre şekil değiştirmede  üstlerine yoktur.

Fırsatçılar yaşam alanları olarak; (1)İş ve (2)Siyaset Dünyasında kendini gösteriler.  İş dünyalı  fırsatçılar  kendisinin  ve   şirketin kararlarını, etkileyen tüm kişi, kurum ve grupların  içindedir. ahbap  ve  akraba  kapitalizmi  seçilmiş  davranışları   iş  dünyası için  somut örnektir Karaağaçlı,2024b).

Siyaset dünyasında olan  çıkarcılar  ise merkezi iktidar için; kamusal politikaları, yasaları kendi üyelerinin veya temsil ettikleri kesimin lehine etkilemeye çalışan siyasi organize gruplarıdır.Amaçları siyasal güçleriyle kamusal gücü yönlendirerek kendi lehlerine kararlar çıkartmaktır.  Siyasi  etiksizlikler siyasi çıkarcılara denk  düşen  örnekledir (Karaağaçlı, 2026).

3.Vargı ve Yargı Olarak;  “Menfaat ve  Baskı Grupları”  İklimi

Menfaat grupları, bireysel güçlerin yetersiz kaldığı durumlarda ortak bir yarar veya çıkarı savunmak amacıyla kolektif hareket eden yapılardır.

• Kişisel çıkarlar için başkalarının zor durumlarından yararlanmak da  çalışanların  emeklerini  kendi çıkarlarına uygun kullanırlar.

• Günlük ilişkilerde kişinin sadece işi düştüğünde insanlara yakın davranırlar.

• Kendi menfaati için başkalarını yarı yolda bırakırlar.

Oportünizmin, “amaca giden her yol mubahtır” ilkesizliği olanmenfaat  gruplarını çok aramaya gerek yok!. Çünkü; şöyle bir bakın;  etrafa  ne kadar  çok olduklarını görürsünüz.

Oysa; Türkiye Coğrafyası’nın  menfaat  gruplarına değil;  “demokratik iklimli baskı gruplarına”  gereksinimi var!

Merkezi İktidarı eleştirmek, kontrol etmek,  demokratik  yaşamı güçlendirmek  için; “demokratik baskı  grupları”  gerekiyor.

Baskı grupları demokratik işlevsiz  ise merkezi iktidar “ben yaptım, biz çözdük  oldu!” tuhaflığıyla politik tercihlerde  bulunup  siyaset  yapar.

Baskı gruplarının Atatürk İlkeleriyle Cumhuriyetçi Demokratik katılımları için; yerel,  bölgesel “halk forumlarına”, önerilen forumların somutlanması için  de “halk meclislerine” gereksinim  vardır.

Demokratik,  çoklu, çoğulcu ve dayanışmacı iklim, ilkeli  ve etik  siyaset baskı gruplarının  ışığı olmalı,  iktidarı  etkilemede  bilimsel bulgulardan hareket  etmelidir.

Baskı gruplarının finansal yapıları denetime açık olmalıdır.  Zira anılan yapıları  açık olmayan  gruplar “demokratik kitle  örgütleri”nitelini taşıyamazlar (Karaağaçlı, 2024b).