ESİR TAKASLARINDA KIRIM NEDEN YOK? 23 EKİM’DE 270’E 270 TAKASTA 6’YA 0 TABLOSU

23 Ekim 2025 tarihinde Ukrayna ve Rusya arasında BAE arabuluculuğunda 270’e 270 esir takası yapıldı. Bu BAE hattındaki 27. takas ve toplamda 8.537 kişi takas edildi.

Ukrayna 9 sivil ve 261 (9+261=270) askerini geri aldı. Rusya’da 270 askerini aldı. Rusya İnsan Hakları Yetkilisi Yana Lantratova, Ukrayna’nın ayrıca 7 sivili Rusya’ya iade ettiğini açıkladı.

Aynı açıklamada Rusya’ya dönenler arasında Kırım kökenli 6 kişinin olduğu bildirilirken, Ukrayna’yı savunan ve Kırım doğumlu olan tek bir Ukraynalı asker veya siyasi mahkûm takas listesinde yer almadı. Bu tabloya kamuoyu “6’ya 0” diyor.

RAKAMLAR NE DİYOR?

ÖLENLER:

Kırım Tatar Kaynak Merkezi ve Ukrayna Cumhurbaşkanlığı Kırım Temsilciliği verilerine göre: 2014’ten beri işgalde şüpheli şekilde öldürülen 60 kişiden 28’i Kırım Tatarı, zorla kaybedilen 32 kişiden 18’i Kırım Tatarı.

Kırım’da konuşlu Rus birliklerinden savaşta ölen 3.250 askerden 1.585’i Ukrayna vatandaşı olarak zorla silah altına alınan Kırımlılar. Görüleceği üzere öldürülen, ölen, kaybolanların sayısı 1/3’den fazla! Genel nüfus toplamı göz önüne alındığında oran yarıyı geçiyor!!!

Açık kaynak doğrulaması Gruz-200 projesine göre teyit edilen ölü Kırım sakini sayısı 2.219, kimliği tespit edilen 2.082.

Ukrayna için savaşan yaklaşık 2.000 Kırım Tatarı olduğu, teyitli 41 cenazenin Kırım’a döndüğü KTMM eski başkanı Mustafa Abdulcemil Cemilev tarafından açıklanmıştır.

HAPİSTEKİLER:

Ekim 2026 itibariyle Kırım’da siyasi takibata uğrayan 322 kişi, 171’i Kırım Tatarı. Hapiste tutulan 316 kişi.

Noman Çelebicihan Taburu davasında tutuklu sayısı 21’i Kırım’da, 49’u Herson’da olmak üzere 70 kişi olarak açıklanmıştı. Son verilerde bu sayı 87’ye çıktı, 16’sı Ukrayna Silahlı Kuvvetleri 48. Müferret Hücum Taburu askeri.

TAKASLA DÖNEBİLENLER:​

2014’ten beri sadece 12 sivil Kırımlı siyasi tutsak takasla dönebildi. 8’i işgalden önce, 4’ü sonrası. RUSYA KIRIMLI SİYASİ TUTSAKLARI ÖZELLİKLE TAKAS LİSTELERİNİN DIŞINDA TUTUYOR. 1000’E 1000 TAKASINDA TEK BİR KIRIM TATARI SİYASİ TUTSAK DÖNMEDİ.

HUKUKİ SORUN NE? POW NEDİR?

POW – Prisoner of War = Savaş Esiri. Asker olarak esir düşen kişi, Cenevre Sözleşmesi’ne göre takas edilir.

Rusya, Kırım Tatarı sivilleri ve Noman Çelebicihan Taburu mensuplarını POW değil, “terörist / aşırılık yanlısı” olarak yargılıyor. Bu yüzden takas listesine koymuyor. Ukrayna Koordinasyon Karargahı da “Rusya 2014’ten beri tutukluları POW saymıyor” diyor.

SORULMASI GEREKEN SORULAR

Bu tablo karşısında Kırım Tatar Milli Meclisi eski başkanı Mustafa Abdulcemil Cemilev, Çubarov ile eski Savunma Bakanı, şimdiki Dış İstihbarat Başkanı Rüstem Umerov’un da içinde olduğu müzakere heyetlerine şu soruları sormak Anayasa Md.26 hükmü gereğidir.

SORULARIMIZ:

1) Ukrayna müzakere heyeti her takasta Kırımlı savaş esirleri ve siyasi mahkumlar için ayrı bir başlık açıyor mu?

2)Rusya’nın “bunlar terörist” gerekçesine karşı hukuki itiraz sunuluyor mu?

3) 23 Ekim 270’e 270 takasında Ukrayna 7 sivili iade ederken, Kırım doğumlu Ukraynalı askerlerin listeye alınması için ısrarcı olundu mu?

4)BAE arabulucularına Kırım hassasiyeti iletildi mi?

5) Noman Çelebicihan Taburu davasındaki 87 kişi için ki 16’sı Ukrayna ordusu mensubu. POW statüsü tanınması için Uluslararası Kızılhaç ve BM’ye başvuru yapıldı mı?

6) Takas listeleri oluşturulurken “Kırım göz ardı edilmemeli” ilkesi, resmi müzakere talimatına yazıldı mı?

Şüphesiz ki Rus esaretine düşen tüm Ukraynalı askerler takasın odağında olmalıdır. Bununla birlikte Rusya’nın yasa dışı alıkoyduğu Kırımlı savaş esirlerinin ve siyasi mahkumların geri getirilmesi için mümkün olan tüm çaba gösterilmeli, her esir takasında Kırımlı esirler ve siyasi mahkumlar yer almalıdır.

Her Ukrayna cephesinde savaşan esir, ayrım yapılmaksızın evine dönme hakkına sahip olmalıdır, dönmelidir.

Sevgiyle ve saygıyla

Sevginaz Hamevioğlu