BALFOUR DEKLARASYONU
Lloyd George’un başbakanlığındaki Britanyalı savaş kabinesinde dışişleri bakanı olan Arthur Balfour’un 2 Kasım 1917 günü Siyonist hareketin liderlerinden, ABD yurttaşı Rothschild’e hitaben yazdığı “Filistin topraklarında Yahudiler için bir vatan vadeden” mektup, tarihe “Balfour Deklarasyonu” olarak geçti. Deklarasyon, İsrail devletinin kurulmasına sağlayan en önemli olaylardan birisidir..
Balfour bu deklarasyon ile, ABD’de güçlü olan Yahudi diasporasını etkilemeyi İngiltere lehine etkilemeyi amaçlıyordu.
“Saygıdeğer Lord Rotschild, Majestelerinin Hükümeti adına kabineye sunulan ve kabul edilen Yahudi Siyonist isteklerini sempati ile karşılayan müteakip deklarasyonu iletmekten memnuniyet duyarım.” Cümlesiyle başlayan Balfour’un mektubu şöyle devam ediyordu:
Majestelerinin Hükümeti, Filistin’de Museviler için bir millî yurt kurulmasını uygun karşılamaktadır ve bu hedefin gerçekleştirilmesini kolaylaştırmak için elinden geleni yapacaktır. Filistin’deki mevcut Musevi olmayan toplumların sivil ve dini haklarına ve başka ülkelerde yaşayan Musevilerin sahip oldukları hak ve politik statülerine zarar verecek hiçbir şeyin yapılmayacağı açıkça anlaşılmalıdır. Bu deklarasyonu Siyonist Federasyonu’nun bilgisine sunmanızdan memnuniyet duyacağım.
Saygılarımla
Arthur James Balfour”
Mektuba, daha sonra İtalya, Fransa ve ABD de destek verdi..
Mektubun yazıldığı tarihten bir hafta sonra kamuoyuna duyurulan Balfour Deklarasyonu’na Osmanlı Devleti’ne imzalatılan Sevr Anlaşması’nda da yer verildi. Milletler Cemiyeti’nde 1922 yılında kabul edilen, Filistin topraklarındaki İngiliz manda yönetiminin temelini de bu deklarasyon oluşturdu.
Balfour Deklarasyonu sonrasında İngiliz mandası altındaki Filistin’e 1920-1940 arası dönemde Yahudi göçü hız kazandı ve Avrupa’da İkinci Dünya Savaşı sırasında Yahudilere yönelik Nazilerin gerçekleştirdiği soykırım sebebiyle göç edenlerin sayısı sürekli arttı.
Bu süreçte Filistinliler, topraklarındaki Yahudi nüfusun artışına karşı çıkmaya çalıştı. Ancak İngilizlerin manda yönetimini sonlandırarak Filistin’den çekilmesinin ardından, 1948 yılında Filistinlilerin Nekbe (Büyük Felaket) diye andığı İsrail devletinin kuruluşu gerçekleşti.
İngiltere Filistin’den çekildikten sonra İsrail devletinin kurulmasıyla işgal süreci daha da yoğunlaştı, yüz binlerce Filistinli yurtlarından sürüldü, büyük can ve mal kayıpları yaşandı.
Şunu rahatlıkla söyleyebiliriz ki; “İsrail’in işlediği bütün suçlar Balfour Deklarasyonu’nun sonucudur

