İNSANLIĞIN ŞAFAĞI: TAŞTAN DEMİRE TARİH ÖNCESİ DEVİRLER
İNSANLARIN GECİRDİĞİ DEVİRLER
TARİH ÖNCESİ DEVİRLER
İlk insanların dünya yüzünde yaşamaya başladıkları dönemlerden tarihin başlangıcına kadar geçen çok uzun bir geçmişi biliyoruz. Bu geçmiş, tarih öncesine aittir.
Demek ki insan topluluklarının hayatları, bir başlangıç noktasına göre iki zamana ayrılır:
- Tarih öncesi zamanlar
- Tarih zamanları
Tarih öncesi zamanlarda yaşamış insanların hayatları hakkında bize fikir veren şeylerin, onların bıraktıkları eserler olduğunu biliyoruz.
Bu zamanlar dört devreye ayrılır:
- Yontma Taş Devri
- Cilalı Taş Devri
- Tunç Devri
- Demir Devri
Bu devirlerin adları, insanların hayatlarını korumak ve ihtiyaçlarını karşılamak için kullandıkları maddelere ve bu maddeleri işleme biçimlerine göre verilmiştir.
Bu devirler, insanların medeni hayata ve sanata doğru ilerlemelerinin aşamalarını gösterir. Gerçekten de bir devirden diğerine sürekli bir ilerleme gerçekleşmiştir.
Fakat sanılmasın ki dünyanın her bölgesinde aynı zamanda yaşamış olan bütün insan toplulukları, bu ilerleme aşamalarını aynı zamanda tamamlamış ve aynı zamanda birlikte tarihî devirleri yaşamaya başlamışlardır.
Böyle olmamıştır. Bazı insan toplulukları, ya daha yetenekli olduklarından ya da çevre ve şartların kendilerine uygun koşullar sağlamasından dolayı diğer insan topluluklarından daha çabuk ilerlemişlerdir.
Medenileşmiş kavimlerin tarih öncesi dönemlerinin ne kadar sürdüğünü kesin olarak bilmek mümkün değildir. Her hâlde hepsinin vahşilik hâlinden çıkmak için geçirdikleri zamanlar oldukça uzundur.
Bütün insanlar için Yontma Taş Devri, kaba taş döneminden geçerek yaşanan ve en uzun süren devir olmuştur.
BEŞER TARİHİNE GİRİŞ
Diğer devirler birbirini daha hızlı takip etmiştir. Yontma Taş Devri’ni Doğulular milattan 12.000 yıl önce geride bırakmış olabildikleri hâlde, Avrupalılar bu tarihten 5.000 yıl sonrasına kadar bu devri yaşamaya devam etmişlerdir. Yani Avrupa’da ancak milattan 7.000 yıl önce bu devirden çıkılabilmiştir.
Tunç Devri, en eski medeni ülkelerde, Sümer’de milattan 6.000-7.000 yıl önce, Mısır’da ise bundan daha sonra başlamıştır. Bu kıtalarda Demir Devri’nin başlangıcında yazı icat edilmiş ve tarih devri açılmıştır. Avrupa’da ise yazı bilinmeden dört belirli devir geçirilmiştir. Yontma Taş Devri Yontma Taş Devri’nde insanlar, taşları taşla yontarak ihtiyaç duydukları her türlü aleti yaparlardı. Bu devirde insanlar ilkel ve çok zor şartlar içinde yaşıyorlardı. Önceleri açık havada yaşadılar; daha sonra nehirlerin yakınlarında ağaç kovuklarına, kaya oyuklarına ve mağaralara sığındılar. Bu nedenle bu devre Mağara Devri de denir. Fakat daha çok balık bulunan suları ve daha fazla av hayvanı bulunan ormanları aramak için sık sık yer değiştiriyorlardı. Çünkü tarımı bilmiyorlardı. Avladıkları balıkları ve hayvanları, ayrıca topladıkları bitki köklerini ve yabani meyveleri yiyorlardı. Bu insanlar elbise yapmayı bilmiyorlardı. Hayvan derilerine sarınıyorlardı. Bugün yaşayan hayvanların bazıları daha o dönemde yaşamaya başlamıştı. Büyük geyikler, öküzler, atlar, boz ayılar, aslanlar, sırtlanlar, gergedanlar, filler ve bugün yalnızca kutuplarda bulunan ren geyikleri gibi hayvan türleri vardı.
