Sivil ve Asker Ayrımsız “Özgürlükçü Anayasa” Gereksinimi!

Mart 10, 2026 PUSULA 73 Görüntüleme 0 Comments

Dr. Öğr. Üyesi Mustafa KARAAĞAÇLI

G.Ü. Gazi Eğitim Fakültesi, EBB Öğr. Üyesi.

1.Anayasa Epistemosu

Anayasanın sivil ve askeri nitelemesinin ne kadar boş olduğu “özgürlükçü Anayasa” gereksinimiyle daha somut ortaya çıkıyor.

Çünkü; Anayasa;

Memleket coğrafyası üzerindeki egemenlik haklarının kullanım yetkisinin içeriğinde belirtildiği şekliyle devlete verildiğini belirleyen toplumsal sözleşmelerdir (Kelsen, 1960).
Anayasa, normlar hiyerarşisine göre diğer bütün hukuki kurallardan ve yapılardan üstündür.
Anayasa, kanun, tüzük, yönetmelik, yönerge ve genelge nitelikli yasal metinlerin üzerindedir.

Tüm bu temel ve tümel özellikler Anayasa odağından hareket edilmesi gerektiğini ve hiçbir kanunun, yapının ve düzenlemenin Anayasaya aykırı olmamasını somutlandırıyor.

Türkiye Coğrafyası’nın son yıllarda bu odak özelliklerden uzak Anayasal ihlalleriyle örselendiği görülüyor.

Anılan örselenmelerin hukuk, siyaset, eğitim ve ekonomik yönü olduğu dikkati çekiyor.

2.Anayasa Tartışmalarında; Darbe Anayasası Eleştirileri ve Sivil Anayasa Güzellemeleri (!)

Yaşamın iki temel değişkenlerinden olan (1)Durum ve (2)Zaman yaşamın her alanında olduğu gibi Anayasa tartışmalarında da gündeme ve güncele gelmektedir.

Anayasa tartışmalarında; ilk adımlı gerekçe olan “Darbe Anayasası” yerine; “Sivil Anayasa” yapma niyet ve düşüncesi siyasal ve bilimsel ve hukuksal bir nitelik taşıma-maktadır.

Çünkü; bir Anayasanın önceliği “özgürlükler” temelinde olmalıdır.
Çünkü; darbe yapımı eleştirilerine dayalı olarak yürütülen Anayasa tartışmaları canı-cini olmayan yazılı metine demokratik nitelik kazandıramaz.
Çünkü; demokrasinin temellerinden olan “itiraz edebilme” Anayasa’da yer bulmaz ve yaşam pratiklerine yansıtılmazsa Anayasanın yapılma marifetli sivil ya da asker nitelemeli olmasının bir kıymeti ve önemi yoktur.

Tüm bu Anayasa’yı işlevsizleştiren haller ışığında; sorulması gereken zamanın ruhuna uygun soru şudur:

Varolan Anayasa ile “ne yapılamıyor?” da sivil ve asker ayrımlı Anayasa girişimleri sıkça gündeme geliyor?

Bu kritik soruya verilen yeni özneli tutucu ve kuşatmacı liberal refereli ve ritmli yanıtlar da “boş beleş oluyor.

Zira; Türkiye Coğrafyası varolan Anayasa’nın gerek teorizede gerekse pratikte uygulanmasını bekliyor.

Dolayısıyla bu yaşamsal bakışın dışındaki uygulamalar özünde “Anayasa’ya aykırı oluyor!”

3.Anayasa Nasıl Önem ve Değer Kazanır?

Varolan Anayasa’ya uymakla Anayasal metin değer ve önem kazanır.
Haklar ve özgürlükler temelinde bir Anayasa uygulamaları Anayasa’ya önem ve değer kazandırır.
(1)Yasama, (2)Yürütme ve (3)Yargı etkileşimindeki güçler ayrılığı ile bir Anayasa önem ve değer kazanır.

4.Sözde Değil; Özde Anayasa’nın Beka Maddelerine Uymakla Üniterlik Sağlanır!

Anayasa’nın ilk üç maddesi ve devamındaki Dördüncü Madde, Türkiye Cumhuriyeti Devleti’nin beka maddeleri niteliğindedir. Çünkü; ilk üç madde; devletin şekli, cumhuriyetin nitelikleri, devletin bütünlüğü, resmi dili, bayrağı, milli marşı ve başkenti konularını içeriyor. Anılan bu konuları kapsayan “ilk üç maddenin değiştirilemeyeceği-değiştirilemez ve hatta teklif edilemezliği” belirtiliyor (TBMM,1987:Madde:1,2,3 ve 4).

Anılan maddelere adı kapsamı ne olursa olsun! “üstünü şekerlemeden” her siyasal ideolojinin, yapının, partinin ve demokratik kitle organizasyonlarının özenle ve duyarlılıkla uyması gerekiyor.

4.Sözün Sonunda; Güçler Ayrılığı “Memleket Coğrafyası’na Güç Katar”

Sözün sonunda Anayasa;

Devletin temel örgüt yapısını gösterir.
Devletin organlarını ve işleyişlerini belirler.
Temel hak ve özgürlükleri tanımlayarak hak ve özgürlükleri sınırlarını çizer.

Bunların pratik yaşama etkili, planlı, tutarlı, yeterli ve verimli olarak yansıtılmasıyla bireysel ve toplumsal barış ve adalet sağlanır.

Aksi halde (1)hukukta distopik davalar, (2)eğitimde eşitsiz paralı bankacı eğitim, (3)ekonomide yüksek enflasyon lekeleri her geçen gün artarak darboğazlara ve krizlere neden olur.

Oysa; Anayasa’nın Yasama, yürütme ve yargı kuvvetlerinin ayrı birimlerde hazırlanıp uygulanması ve denetlenmesiyle Demokratik Devlet güçlenir. Eş deyişle; TBMM kanun yapar, hükümet uygular ve hukuk sistemi yargılar ise Anayasal güçler ayrılığı temelinde somutlanır.

Bu temel ise Anayasa’nın sivil ve askeri marifetle yapılmasından öte; “ ö z g ü r l ü k ç ü” olmasına bağlıdır.

Kaynaklar

Karaağaçlı, M. (2021). Eğitimin Sosyolojisi. İkinci Yazım İkinci Basım. 2021. Ankara: Kitapçı Basımevi Yayıncılık Dağıtım Tasarım San Tic. Ltd. Şti. Matbaa Sertfika No: 41356. ISBN No:978-605-62357-9-5. Bandrol Seri Aralıkları: THG-PRH 620851-620870.

Karaağaçlı, M. (2023). Finansal Yapıları Denetime Açık Olmayan Sivil Toplu Kuruluşu Olarak Nitelenemez! http://www.mektepligazete.com. 21 Eylül 2023.

Kelsen, H. (1960). Pure Theory of Law. Theorist Hans Kelsen, first published in German in 1934 as Reine Rechtslehre, and in 1960 in a much revised.

TBMM,(1987). Türkiye Cumhuriyeti Anayasası. Ankara: TBMM. Vakfı Ofset Tesisleri.

____________

Etiksel Gerekçe

Bu yazında hazırlık, plan, yazım, alıntı ve raporlaştırma süreçlerinde araştırma yöntem bilim ilkelerine göre; atıf ve alıntı kurallarına uyulmuş, alan yazın verilerinde bir intihal ve manipülasyon yapılmamıştır.

Etiksel İlke

Burada yer verilen görüşlerden yapılan alıntılarda kaynak gösterilmesi etiksel olarak uygun olacaktır.

İletişim ve Erişimi

Dr. Öğr. Üyesi Mustafa KARAAĞAÇLI

T.C.Gazi Üniversitesi Gazi Eğitim Fakültesi, EBB Öğretim Üyesi

e-posta-1: mkara@gazi.edu.tr

e-posta-2: mustafakaraagacli80@gmail.com

Web-1 : w3.gazi.edu.tr/~mkara

Web-2 :https://avesis.gazi.edu.tr/mkara

ORCID :https://orcid.org/0000-0003-3488-1021

Süren Yayın Ortamları ve Portalları

Futbol-spor-yorum :www.yurtspor.com.yazarlar