DEVLET ÜRETİM PROGRAMI – TEMEL İLKE VE MANİFESTO
Açlık ve yoksulluk ideolojik söylemlerle değil, doğrudan üretim kapasitesi yaratan, bilimsel ve denetlenebilir devlet programlarıyla çözülür. Bu belge; tarım, hayvancılık, gıda ve temel sanayide planlı piyasa yaklaşımını esas alan, uygulanabilir bir üretim mimarisini tanımlar.
TEMEL İLKE
Devlet; stratejik ve temel ihtiyaç alanlarında üretimi organize eder, maliyetleri düşürür, arzı garanti eder ve fiyat istikrarını sağlar.
Bu yaklaşım ne tam serbest piyasa ne de katı merkezi planlamadır; bilim temelli, bölgesel uzmanlaşmaya dayalı planlı piyasa ekonomisidir.
KURUMSAL MİMARİ
1) Üniversite – Planlayıcı ve Sorumlu
Bölgesel ekim/üretim planı (ne nerede, ne kadar)
Verim, su, toprak, mera ve iklim uyumu
Teknik performans raporları
Yanlış planlamada akademik ve idari sorumluluk
2) Devlet – Üretim Organizatörü
Toprak tahsisi ve düzenlemesi
Gübre, tohum, yem, enerji ve sulamanın maliyet fiyatına sağlanması
Alım garantisi ve referans fiyat
Kamu veya sözleşmeli işleme tesisleri
3) Üretici – Sözleşmeli ve Güvenceli
Üniversite raporlarına dayalı üretim
Girdi maliyeti öngörülebilirliği
Satış garantisi
Performans ve kalite kriterleri
4) Denetim – Liyakatli ve Çok Katmanlı
Teknik denetim (ziraat, veteriner, mühendislik)
Mali denetim
Bağımsız akademik kurul raporları
Bölgesel Uzmanlaşma
Akdeniz: Narenciye, seracılık
Ege: Pamuk, zeytin, üzüm, incir, domates (sanayi)
İç Anadolu: Buğday, arpa, bakliyat, yem bitkileri
Doğu Anadolu: Büyükbaş hayvancılık, süt
Karadeniz: Çay, fındık vs.vs..
Şehirler; işleme, lojistik, depolama ve teknoloji merkezleridir.
Fiyat ve Para Disiplini
Fiyat kontrolü değil fiyat çıpası
Kamu üretimi referans fiyat oluşturur
Para arzı yalnızca üretim kapasitesi artıran yatırımlar için kullanılır
Sosyal gelirler (emekli vb.) temel ihtiyaç arzına yaslanır
Hayvancılık ve Şeker Özel Çerçevesi
Yem–hayvan dengesi üniversite planı
Kamu yem ve enerji desteği
Alım garantisi ve kombina entegrasyonu
Şeker pancarında bilimsel kota, kamu/yarı kamu işleme
Sosyal ve Ekonomik Hedefler
Gıda güvenliği
Enflasyonun yapısal olarak düşürülmesi
Kırsal göçün tersine çevrilmesi
Gelir istikrarı ve onurlu üretim
Kırmızı Çizgiler
Popülist fiyat ve alım kararları yoktur
Liyakatsiz atama yoktur
Denetimsiz para genişlemesi yoktur
Bilimsel rapor olmadan plan değişikliği yoktur
Sonuç
Bu manifesto, yoksulluğu transferle değil üretimle, istikrarı baskıyla değil arzla sağlayan bir devlet anlayışını ortaya koyar. Uygulandığında; açlık ve yoksulluk geçici olarak değil, kalıcı biçimde çözülür. Şimdi gündeme bakın bakalım hangi siyaset ve ideoloji bunları gerçekleştirir. Bunun için kökten değişim gerekir. Yaşam bizim için sıkıntılı olabilir, ancak ya yarın, gelecek, çocuklar. Hepsi bizim bu kötü günümüzü bile arar olacaktır. Çek elini şu siyasetçilerden. Biz bunu millet olarak başarmalıyız.
Fuat YEŞİLKAYA
17.12.2025
